أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

436

قانون ( فارسى )

طرف پيزى چيزى از مدفوع خشك شده و بند آمده است ؛ كه شايد مايعى از آن بند آمده و به لبهء آن سوى پيزى چسبيده به خارج تراوش مىكند . و احتمال دارد روده - كه براى به حركت انداختن چنين مادهء مدفوعى خشك شده و بند آمده دست به كار مىشود - از خستگى لخت گردد و خونى به بيرون تراوش كند و گمان برود كه اين خود زحير است در صورتى كه زحير نيست و بدل زحير است . علاج زحير قلابى اگر تشخيص دادى كه زحير ، زحير راستين نيست اما تراوش خون از مقعد هست و به زحير مىماند ، بيمار را حقنه كن ! مايهء حقنه نرم باشد و شيافهاى گزنده بردارد . اگر ديدى كه حقنهء نرم كار را انجام نداد ، حقنه را تا اندازه‌اى تندمزاج‌تر و تر و رطوبى كن تا مادهء خشك شدهء آن‌سوى مرز پيزى را نرم كند و بيرون بياورد . اگر خشكهء چسبيده بيرون آمد و حدس زدى كه بقايايى از آن مانده است ، حقنهء نرم و رطوبى ساده به كار ببر ! و اگر ديدى كه مادهء باقيمانده غليظ است ، ثمر مقل يا شيرهء درخت سقز ( بنه ) به بيمار ده بخورد . اگر بيمار حرارت دارد ، خيار چنبر دارويى ، شراب بنفشه و حب ساخته از خيار چنبر دارويى را كه با رب شيرين‌بيان و كتيرا سازند بخورد . علاج زحير راستين اگر تشخيص دادى كه بيمار به زحير راستين مبتلا است ، باز در معاينه دقت كن ! اگر سبب بيمارى زحير سرما است و بر مقعد تأثير بد گذاشته است ، دستور معالجه اين است : 1 - پارچه‌اى گرم شده بر مقعد بگذار و ببند . 2 - يا سپوس آرد را به گرمى بر مقعد و هر دو استخوان خاجى و زهار و ميزه ناى بگذار و ببند . 3 - مقعد بيمار را با برخى از روغنهاى گرم‌مزاج و گرم شده بينداى . 4 - بايد جاى نشستن بيمار گرم باشد . گاورس و نمك گرم شده را در توربه‌اى ريزند و بيمار بر آن بنشيند . 5 - بر مقعد بيمار شراب گرم شده و روغن زيتون كال را به گرمى بپاش . 6 - يا بيمار را به حمام گرم ببر و بر زمين گرم حمام بنشان . 7 - يا اسفنج ( ابر مردهء ) در آب گرم تر شده را بر مقعد بيمار ببند . 8 - يا اسفنج خشك گرم شده را بر مقعد بيمار ببند . اين را بدان ! كه سرما در اكثر حالات براى زحير زيان‌آور است و گرما و گرمى بخشيدن لطيف و كم‌شدت ، به نفع بيمار است . پس بايد بدانى كه در اكثر حالات زحير ، بستن مقعد با چيزهاى گرم لازم است و سرماخوردگى مقعد بد است . در اكثر حالات زحير ، غذايى كه توليد كيموس غليظ و لزج مىكند براى بيمار زيان‌آور است .